Dàn ý phân tích những điểm đặc sắc về nghệ thuật trào phúng của tác phẩm Số đỏ của Vũ Trọng Phụng

Dàn ý phân tích những điểm đặc sắc về nghệ thuật trào phúng của tác phẩm Số đỏ của Vũ Trọng Phụng
Đánh giá bài viết

Dàn ý phân tích những điểm đặc sắc về nghệ thuật trào phúng của tác phẩm Số đỏ của Vũ Trọng Phụng

I. Mở bài

Loading...

– Vũ Trọng Phụng là nhà văn có tài. Tuy mất sớm nhưng ông đã để lại cho văn học Việt Nam hiện đại nhiều tác phẩm có giá trị.

– Số đỏ là tác phẩm thể hiện rõ bút pháp trào phúng của tác giả.

II. Thân bài.

A. PHÂN TÍCH

Số đỏ là một cuốn tiểu thuyết trào phúng. Nghệ thuật trào phúng của tác giả thể hiện ở nhiều mặt, từ cách đặt tiêu đề đến chọn chi tiết, xây dựng nhân vật… Tất cả đều xoay quanh các mâu thuẫn, những điều trái tự nhiên để gây cười.

Đặc sắc về nghệ thuật trào phúng của Số đỏ thể hiện ở mấy điểm: thủ pháp tương phản, phóng đại, cách tạo tình huống, xây dựng nhân vật.

1. Thủ pháp tương phản được tác giả khai thác triệt để trong cách xây dựng nhân vật, dựng cảnh. Tác giả chọn những chi tiết nêu lên sự tương phản giữa hình thức và nội dung, giữa lời nói và việc làm.

– Kẻ lãnh đạo phong trào Âu hóa trong Số đỏ là Văn Minh. Y vô học (du học chỉ để nhảy đầm), hô hào thể thao nhưng chính mình lại gầy gò, ốm yếu. Typn đòi giải phóng phụ nữ nhưng lại cấm vợ đổi mới. Xuân tóc đỏ vô học, lưu manh nhưng lại trở thành “đốc tờ Xuân”, “nhà cải cách xã hội”, “giáo sư quần vợt”, nhà “chấn hưng Phật giáo”, “anh hùng cứu quốc”.

– Đám ma ông bố cụ cố Hồng như một tấn hài kịch. Đám ma được tổ chức trọng thò tựa một đám rước. Nhưng là một đám rước thiếu nghiêm chỉnh, nghi thức thì hỗn độn… theo cả lối Ta, Tàu, Tây có kiệu bát cống, lợn quay đi lọng, cho đến lốc bốc xoảng và kèn bu dích và vòng hoa… ba trăm câu đối, vài ba trăm người đi đưa…

2. Thủ pháp phóng đại tạo tình huống

Để tạo nên tiếng cười, nhà văn thường phải vận dụng thủ pháp phóng đại. Nét đặc sắc nổi lên ở Số đỏ là tác giả phóng đại, tạo ra các tình huống bất ngờ, gây tiếng cười suốt tác phẩm, nhưng phóng đại mà như không phóng đại, bởi người đọc thấy có lí, thấy chân thật.

Ví dụ chuyện về nhân vật Xuân:

Loading...

Xuân bị đuổi việc, bất ngờ gặp mụ Phó Đoan, rồi lọt vào bộ máy Âu hóa của Văn Minh. Vì khoác lác, Văn Minh giới thiệu Xuân là sinh viên trường thuốc, rồi sợ há miệng mắc quai nên y cứ từng bước mở đường cho Xuân đến đài danh vọng.

Vì bất ngờ, Xuân làm cho ông bố cụ cố Hồng khỏi bệnh. Rồi cũng bất ngờ, y làm cho ông bố cụ cố Hồng chết. Thế là y trở thành ân nhân của gia đình Văn Minh. Rồi, nhờ thua quần vợt, Xuân trở thành anh hùng cứu quốc, được Phủ Toàn quyền thường Bắc đẩu bội tinh…

3. Xây dựng nhân vật

Thế giới nhân vật trong Số đỏ đông đảo, đa dạng.

Điểm đặc sắc là mỗi nhân vật có một tính cách, thể hiện rõ bản chất của nhân vật đó, đồng thời tác giả tô đậm, phóng đại để gây nên tiếng cười. Nhiều nhân vật hiện lên như con rối, hoạt động, ăn nói ngớ ngẩn, lố bịch, vô nghĩa, lặp đi lặp lại, bất chấp hoàn cảnh.

Ví dụ cụ cô Hồng thì lúc nào cũng chỉ lặp lại một câu: “Biết rồi! Khổ lắm! Nói mãi!”; Min đơ. Min toa thì bạ chỗ nào cùng vênh váo tự giới thiệu: “Me xừ Min toa, cảnh binh hạng năm, giải nhất vòng quanh Hà Nội, giải nhất Hà Nội Nam Định (…), một vẻ vang của sở Cấm Hà Nội, một cái hi vọng của Đông Dương…”

Đặc biệt tác giả đi sâu miêu tả tâm trạng nhân vật bằng những hành vi trào phúng:… nhiều ông tai to mặt lớn thì sát ngay với linh cữu, khi trông thấy làn da trắng thập thò trong làn áo voan trên cành tay và ngực Tuyết, ai nấy cũng đều cảm động hơn những khi nghe tiếng kèn Xuân nữ ai oán, não nùng… Họ cố giữ vẻ mặt buồn rầu nhưng vừa đi vừa thì thầm với nhau đủ mọi thứ chuyện nhảm nhí.

Hành vi đầy mâu thuẫn của ông Phán mọc sừng thật hài hước. Một mặt, ông cố nức nở cho to, oặt người đi để tỏ lòng thương xót đầy hiếu nghĩa của người cháu rể, mặt khác, ông tỉnh táo tính toán việc giữ chữ tín trong cuộc doanh thương, lén dúi vào tay Xuân tờ giấy bạc năm đồng gấp tư.

B. MỞ RỘNG

– Với nghệ thuật trào phúng đặc sắc, Số đỏ có sức lôi cuốn người đọc. Mỗi chương là một màn hài kịch. Toàn tác phẩm là một truyện cười dài, tiếng cười không dứt.

– Thông qua những chương như nhừng màn hài kịch, Số đỏ phơi bày bộ mặt thực của bọn thượng lưu thành thị. Trên con đường chạy đua theo các phong trào “Âu hóa”, “thể thao”, “giải phóng phụ nữ”. Chúng hiện nguyên hình là một bọn đểu cáng, nhố nhăng, vụ lợi…

– Nghệ thuật trào phúng đã góp phần quan trọng làm cho Số đỏ đạt giá trị phê phán sâu sắc xã hội thời đó.

III. Kết bài

– Sáng tác cách đây khoảng sáu chục năm nhưng đến nay số đỏ vẫn là một tác phẩm đặc sắc.

– Nó đặc biệt lôi cuốn người đọc bởi nghệ thuật trào phúng sắc sảo của tác giả. Thông qua tác phẩm, người đọc hình dung được những cảnh nhố nhăng của xã hội ta thời kì trước Cách mạng tháng Tám. Mặt khác, Số đỏ còn góp phần nhắc nhở ta tránh lối sống đua đòi, giả dối, vụ lợi…