Phân tích bài thơ Đàn ghita của Lorca của tác giả Thanh Thảo

Phân tích bài thơ Đàn ghita của Lorca của tác giả Thanh Thảo
Đánh giá bài viết

Thanh Thảo là một trong những thế hệ nhà thơ trưởng thành từ những năm kháng chiến chống thực dân Mỹ nhưng ngay từ khi ra mắt thi phẩm đầu tiên qua bài “ Dấu chân qua trảng cỏ’’ cho đến bài thơ “ Những người đi tới biển’’ hay bài “ khối vuông ru-bích”đã tạo nên được một giọng điệu rất riêng biệt.

Luôn đem đến cho độc giả những mĩ cảm một cách hiện đại qua các câu thơ, bằng những hình ảnh cũng như sử dụng kết hợp những ngôn từ mới lạ chính từ sự tìm tòi, sáng tạo một cách không ngừng nghỉ để biểu đạt qua những câu thơ mang tính chất tự do.

Loading...

Tiêu biểu  cho những tư duy sáng tạo của Thanh Thảo được thể hiện rõ nhất qua bài thơ đàn ghita của Lorca thể hiện sự yêu mến về một người anh hùng, một nghệ sĩ chân chính.

“ Những tiếng đàn bọt nước

Tây Ban Nha áo choàng đỏ gắt

li-la li-la li-la”

Câu thơ mang đến cho người đọc một trường liên tưởng về một đất nước tươi đẹp với những tiếng đàn ghi ta làm say lòng người, những vũ nữ Digan với những làn da rám nắng cũng vũ điệu flamenco nóng bỏng, những trận đấu bò tót rực lửa …

Sự chuyển đổi cảm giác trong câu thơ từ thính giác chuyển sang thị giác một cách biến ảo được vỡ ra tức tưởi khi bị tròn to phập phồng, dự báo về một số phận đầy chông gai của người nghệ sĩ ở con đường phía trước “thiên bạc mệnh”.

Màu áo kiếm sĩ được ví “ đỏ gắt” hay một nền chính trị phát xít độc tài đang làm thiêu đốt đi sự tự do dân chủ cũng như kìm hãm sự phát triển của một nền nghệ thuật đang bị già cỗi của một đất nước.

Xét theo lĩnh vực nghệ thuật thì đó chính là cuộc xung đột giữa khát vọng được cách tân của nhà thơ với một nghệ thuật đang còn ngày càng già nua, và dù xét ở mỗi phương diện nào thì Lorca cũng là một chiến sĩ đang chiến đấu một cách cô độc và cô độc đến đáng thương.

Như một âm thanh trong trẻo được vang lên giữ lúc cuộc chiến tranh đang bước vào những giai đoạn căng thẳng tiếng đàn “ lila lila” làm quyện hòa mùi hương của hoa lila làm dịu và lan tỏa tới những cánh hoa tím hồng tràn đầy sức sống đối lập với khung cảnh tang thương chết chóc của chiến tranh.

Cả đất nước Tây Ban Nha trở nên bàng hoàng, thế giới như bị nín lặng trước bản giao hưởng cuối cùng bị chùng xuống rồi lại vút lên cao” máu anh phun như lửa đạn hồng”.

Loading...

Bằng thủ pháp nghệ thuật đối lập, Thanh Thảo đã tạo dựng lên một cái kết đầy bi phẫn của một vị anh hùng dân tộc. Sự đối lập giữa niềm tin vào tình yêu và một khát vọng lạc quan với sự thật phũ phàng, “hát nghêu ngao” với “áo choàng bết đỏ”.

“ Tôi không muốn nhìn thấy máu” điều anh phải từng thốt lên nhưng máu vẫn đổ, người kiếm sĩ muốn cho mình một cái chết vinh quang giữa một đấu trường với những đôi kiếm sắc bén nhưng lại bị chính kẻ thù hành hình một cách bất minh.Mỗi so sánh là tính ẩn dụ về một cái đẹp, tình yêu, về nỗi đau và cái chết:

“Tiếng ghi ta lá xanh biết mấy

tiếng ghi ta tròn bọt nước vỡ tan

tiếng ghi ta ròng ròng

máu chảy”

Những hình ảnh tiếng ghi ta ròng ròng máu chảy không chỉ đơn thuần là một nghệ thuật nhân hóa mà còn ở cao hơn thế nó là số phận con người, là limh hồn của anh hùng Lorca.

Tình cảm đau xót của nhà thơ Thanh Thảo được thể hiện qua những câu thơ với âm điệu bị ngắt quãng như là tiếng khóc nghẹn ngào, thổn thức của tác giả đối với vị anh hùng Lorca:

“không ai chôn cất tiếng đàn

tiếng đàn như cỏ mọc hoang

giọt nước mắt

vầng trăng long lanh trong đáy giếng”

Thanh Thảo đã sử dụng kết hợp những hình ảnh dân gian và hiện đại để sáng tạo ra một phong cách nghệ thuật của riêng mình đường chỉ tay đã đứt nhưng dòng sông thì lại rộng vô cùng phận người thì ngắn ngủi mà thế giới thì rộng mênh mang.

Hành động ném lá bùa xoáy và nước hay ném trái tim mình vào cõi lặng đều là những hình ảnh mang tính tượng trưng cho sự giã từ, giải thoát sự chia tay thực sự với những ràng buộc và hệ lụy của trần gian.

“ đường chỉ tay đã đứt

dòng sông rộng vô cùng

Lor-ca bơi sang ngang

trên chiếc ghi ta màu bạc

chàng ném lá bùa cô gái Di-gan

vào xoáy nước”

Cuộc đời đã kết thúc nhưng khúc hát lila lila vẫn  ngân nga như chính khúc đàn của người nghệ sĩ vẫn còn vang vọng mãi.

Thanh Thảo đã viết về người anh hùng Lorca bằng những rung động mãnh liệt của cảm xúc, bằng chính tấm lòng liên tài rất đáng được trân trọng.

“chàng ném trái tim mình vào lặng yên bất chợt

li-la li-la li-la…”

Những sáng tạo nghệ thuật không ngừng nghỉ thể hiện trong bài thơ chứng tỏ sự tâm huyết và khát vọng được đổi mới thơ ca của chính tác giả, góp phần làm thể hiện khả năng ngôn ngữ tiếng Việt càng thêm tinh tế, phong phú, đa dạng.