Phân tích bi kịch của Chí Phèo trong truyện ngắn Chí Phèo

Đánh giá bài viết

Phân tích bi kịch của Chí Phèo trong truyện ngắn Chí Phèo

Bài làm

Loading...

Người ta thường nhắc đến Chí Phèo là một tên chuyên rạch mặt ăn vạ, một kẻ nát rượu, hay lè nhè nhưng lại ít nhớ đến Chí Phèo cũng là một con người vô cùng đáng thương, một nạn nhân của xã hội và sự đàn áp của một bộ phận địa chỉ, tầng lớp cầm quyền trong xã hội ấy.

Chí Phèo vốn là một chàng trai lương thiện, ngay kể cả khi là một đứa trẻ mồ côi, nghèo khó, không nhận được sự giáo dục nuôi dạy của gia đình thì anh vẫn rất ngoan hiền và giàu lòng tự trọng. Anh chăm chỉ làm ăn và coi thường những điều nhơ nhuốc. Ở tuổi hai mươi, Chí Phèo “không là sắt đá nhưng cũng không hoàn toàn là xác thịt, người ta không thích những gì người ta khinh”. Chí Phèo khinh bỉ bà Ba nhà Bá Kiến dâm đãng bắt hắn bóp chân mà lại cứ phải bóp lên nữa lên nữa.

Phân tích bi kịch của Chí Phèo trong truyện ngắn Chí Phèo

Chí Phèo bị cơn ghen của Bá Kiến đẩy vào tù bằng những lý do oan ức nhưng cũng hết sức đơn giản là trộm tiền, trộm thóc. Chí Phèo được tôi luyện, nhào lặn trong tù, để rồi khi bước ra ngoài anh thay đổi hoàn toàn. Bước theo vết xe của Binh Chức, anh tha hóa thành một con quỷ dữ của cả làng Vũ Đại. Anh chuyên rạch mặt ăn vạ, nát rượu, chửi người. Chí Phèo cứ uống rượu mới chửi tất cả, mới ăn vạ. Khi không có ai đáp lại thì hắn thấy phí rượu. Rượu là công cụ khiến hắn dám đủ dũng khí chống đối lại tất cả những bất công hắn phải chịu còn một khi tỉnh rượu, hắn sẽ nghĩ ra rằng hắn không có gì trong tay, hắn sợ mọi người xa lánh hắn, không chấp nhận hắn vào cộng đồng của họ.

Chí Phèo bị Bá Kiến biến thành một con quỷ dữ, đẩy hắn vào tù, là nguồn cơn cho những đau khổ hắn phải chịu thế nhưng hắn lại khuất phục Bá Kiến, trở thành tay sai cho ông ta. Chính hắn đã gây nên đau thương cho biết bao gia đình, phá nát bao nhiêu cơ nghiệp. Chỉ đến khi gặp được thị Nở và được ăn bát cháo hành Chí Phèo mới thực sự hồi tỉnh. Tình yêu chính là điều làm hồi sinh phần người trong Chí Phèo, tình yêu giữa người với người. Xưa nay hắn nào có được người ta cho cái gì, người ta còn không thèm bắt chuyện với hắn. Thế mà giờ đây hắn được một người phụ nữ nấu cháo cho ăn cho nên phần người trong hắn như được hồi sinh: “Bởi vì lần này là lần thứ nhất hắn được một người đàn bà cho. Xưa nay, nào hắn có thấy ai tự nhiên cho cái gì. Hắn vẫn phải doạ nạt hay giật cướp. Hắn phải làm cho người ta sợ. Hắn có thể tìm bạn được, sao lại chỉ gây kẻ thù?”

Loading...

Nhận được tình yêu thương từ đồng loại, trong Chí Phèo sống lại những ước mơ giản dị ngày nào “Chồng cuốc mướn cày thuê, vợ dệt vải, chúng lại bỏ một con lợn nuôi để làm vốn liếng. Khá giả thì mua dăm ba sào ruộng làm”. Hắn hiểu được rằng hắn chỉ có thể dọa nạt cướp giật mới sống được còn khi không còn sức để dọa nạt thì hắn sẽ sang đến bên kia cái dốc của cuộc đời. Mà hắn thì mong muốn được mọi người chấp nhận, được làm lại từ đầu, được hòa nhập vào cộng đồng của loài người “Trời ơi! Hắn thèm lương thiện, hắn muốn làm hòa với mọi người biết bao! Thị Nở sẽ mở đường cho hắn. Thị có thể sống yên ổn với hắn thì sao người khác lại không thể được. Họ sẽ nhận lại hắn vào cái xã hội bằng phẳng, thân thiện của những người lương thiện…”

Thế nhưng ngay cả ước mơ được quay trở lại làm người của Chí Phèo cũng không thể thực hiện được bởi lẽ định kiến xã hội quá sâu sắc, người ta không chịu mở lòng đón nhận một con quỷ dữ đột nhiên muốn quay trở lại làm người. Chí Phèo bị từ chối cả nhân quyền, bị xa lánh, không được chấp nhận vào xã hội của con người được nữa. Đây mới thực sự là một bi kịch vô cùng đau đớn của Chí Phèo. Con người vốn dĩ không thể sống xa đồng loại của mình được huống hồ trong bối cảnh xã hội ngày xưa, điều này lại hết sức quan trọng. Mối quan hệ họ hàng, làng xóm, cộng đồng vô cùng mật thiết, người nào anh em họ hàng càng đông thì thế lực càng mạnh, những người dân ngụ cư, người từ nơi khác đến ngược lại lại thành ra những kẻ yếu thế. Thì đây Chí Phèo lại đơn thương độc mã, chửi không ai tiếp, làm gì không ai quan tâm. Hắn đã hoàn toàn không ở trong thế giới của họ nữa rồi.

Hiểu ra được tất cả cũng là lúc Chí Phèo chọn cách kết thúc. Câu nói cuối cùng Chí Phèo dành cho Bá Kiến như một lời chất vấn đối với cả xã hội về những đau thương hắn phải chịu, những đau thương mà hắn đã muốn thoát ra nhưng lại không làm cách nào mà thoát ra được: “Không được! Ai cho tao lương thiện? Làm thế nào cho mất những vết mảnh chai trên mặt này? Tao không thể là người lương thiện nữa! Biết không! Chỉ có một cách… biết không… Chỉ còn một cách là… cái này! Biết không!…”.

Cuối cùng Chí Phèo vẫn chết mà không thể quay lại cuộc sống như xưa, không thể có một mái ấm bình dị bên vợ con, không được làm người. Số phận của hắn đã buộc hắn phải ra đi trong đau đớn, tủi nhục và cả sự gièm pha của người ở lại. Đây cũng là tình cảnh của một bộ phận người nông dân trong xã hội xưa khi bị áp bức bóc lột, bị bần cùng hóa và tước mất cả quyền làm người của mình.